``DELEN IS HET NIEUWE HEBBEN``

Sint Martinus is naast het kinderfeest vooral een Dag van het Delen en van Barmhartigheid. ‘Delen is het nieuwe hebben’ blijft ook nu het actuele thema.

Voederbieten en Sint Martinus

Volksvermaken is al tientallen jaren betrokken bij de jaarlijkse viering van het Sint Martinusfeest.

Voederbietenuitdeling

Dit jaar rijdt op zaterdag 30 oktober een boerenwagen boordevol voederbieten de Groninger binnenstad in. Draaiorgelman Joris ten Have rijdt met zijn Pronkjewail al spelende mee tot aan de kop van de Vismarkt. Aan de oostkant van de Vismarkt zal Volksvermaken tussen 12.00 en 15.00 uur gratis voederbieten uitdelen. Ter plaatse zijn er voorbeelden hoe je van een voederbiet een Sint Martinuslampion kunt maken. De uitdeling van de gratis voederbieten vindt in nauwe samenwerking met de Stichting Marktactiviteiten Groningen plaats.

De Groningse schooljeugd wordt uitgedaagd van zo’n biet een lampion te maken. Volksvermaken Groningen heeft dit jaar honderden bieten besteld, waarvan echte ‘pronkjewailn’ gemaakt kunnen worden. In een folder en op de website van Volksvermaken is een handleiding te vinden ‘Hoe maak je van een biet een lampion?’ (https://volksvermakengroningen.nl/sint-martinus). De bieten zullen in de eerste week van november ook bij verschillende basisscholen en de buitenschoolse opvang worden bezorgd.

Workshops lampionnen maken

Op zaterdagmiddag 6 en woensdagmiddag 10 november zijn er in het Noordelijk Scheepvaartmuseum, aan de Brugstraat 24, gratis workshops voederbietenlampionnen maken.

Optocht en wedstrijd

Aan de voederbietenuitdeling verbindt Volksvermaken dit jaar een Sint Martinusoptocht op woensdag 10 november met aansluitend de grote lampionnenwedstrijd in de Martinikerk.

De Sint Martinusoptocht op 10 november begint om 16.30 uur bij het Noordelijk Scheepvaartmuseum aan de Brugstraat 24 in Groningen. Deelnemers kunnen zich op de binnenplaats van het museum vanaf 16.15 uur aanmelden. De optocht wordt met muziek geopend. Sint Martinus rijdt mee te paard en wordt door Romeinse soldaten geflankeerd. In de stoet rijden ook feestelijk verlichte bakfietsen mee. Kinderen mogen met hun zelfgemaakte lampionnen meelopen in de stoet. De tocht gaat door de binnenstad naar de Martinikerk. Beoogde route: Schuitemakersstraat, A-Kerkhof ZZ, Vismarkt ZZ, Tussen Beide Markten, Grote Markt, Martinikerkhof, Sint Jansstraat, Martinikerk.

Meteen na de optocht is in de Martinikerk de lampionnenwedstrijd. Voederbietlampionnen vormen een klasse apart. Ook met andere zelfgemaakte lampionnen kun je een prijs winnen. Een vakkundige jury zal alle lampionnen beoordelen en rond 17.45 uur vindt de prijsuitreiking plaats.

In de kerk komt Sint Martinus zijn eigen verhaal vertellen. Er wordt warme chocolademelk geschonken. We zingen samen Sint Martinusliedjes en je kunt met Sint Martinus op de foto. Voor elk deelnemend kind is er na afloop een surprise.

 

Delen is het nieuwe hebben

De voederbietenuitdeling, de optocht en de lampionnenwedstrijd vormen onderdeel van de Groningse Sint Martinusdagen (30 oktober-11 november). Volksvermaken werkt daarbij nauw samen met Vereniging Vrienden Martinikerk, Stichting Martinikerk, de Binnenstadskerken, Stichting Sint Martinus’ Pronkjewailn en Beeldend Muziektheater Het Houten Huis om de Groninger Sint Martinusdagen een bredere invulling te geven rond het centrale Sint Martinusthema “Delen is het nieuwe hebben”.

 

Ganzenmaaltijden

Op maandagavond 8 november is er een benefietmaaltijd in de Martinikerk. Men kan de ganzenmaaltijd ook thuis laten bezorgen. Op https://www.vriendenmartinikerk.nl zijn de verschillende mogelijkheden om te reserveren of te bestellen terug te lezen. Naast gans worden er vegetarische varianten geserveerd. De opbrengst wordt besteed aan maaltijden voor dak- en thuislozen.

Een avond later krijgen dak- en thuislozen een zelfde ganzenmaaltijd aangeboden in de Martinikerk. Op die avond zal Beeldend Muziektheater Het Houten Huis een korte voorstelling geven. De bijeenkomst is besloten.

Het bereiden van een Sint Martinusgans voert terug tot een oude Groninger traditie, waarbij de boer zijn vetste gans liet braden en uitdelen onder zijn personeel.

De hedendaagse ganzenmaaltijd wordt bereid door ’t Feithhuis en bezorgd door een vrijwilligersteam van New Nexus.

 

11 november is de dag …

Op donderdag 11 november is de Martinikerk de hele dag open. Stadjers kunnen er jassen en warme dekens brengen die voor dak- en thuislozen bestemd worden. Zo krijgt het centrale thema van Sint Martinus, ‘Delen is het nieuwe hebben’, een diepere betekenis.

Van 12.30-13.30 uur is er het jaarlijkse Sint Martinusconcert met medewerking van de twee nieuwe stadsbeiaardiers Bob van der Linde en Maurits Bunt, het koor en orkest van de Groningse Schoolvereniging en organist Eeuwe Zijlstra.

Om 19.30 uur begint de jaarlijkse Sint Martinus-vesper in de Martinikerk. Cantor Jaap de Kok en het Agricola Consort verlenen muzikale medewerking

De Vesper wordt gevolgd door een nieuwe editie van Sint Martinus’ Pronkjewailn. In de Martinikerk (20.00-21.15 uur) vindt er een interactieve presentatie plaats van initiatieven voor Stadjers (die het niet zo breed hebben) in vijf stadswijken (Selwerd, De Hoogte, Oosterpark, De Wijert Noord en Beijum).

SINT MARTINUS IN 2020

Kinderburgemeester Floor en loco-kinderburgemeester Milou hebben samen met juryvoorzitter Marjo van Dijken de mooiste Sint Martinuslampionnen uitgekozen. De Vereeniging voor Volksvermaken organiseerde IN 2020 een bijzondere lampionnenwedstrijd in verband met de coronamaatregelen. Waar de wedstrijd normaal in de Martinikerk plaatsvindt, werd in 2020 gekozen voor een virtuele wedstrijd. Kinderen t/m 12 jaar konden hun zelfgemaakte lampion op de foto zetten en die insturen. De eerste prijzen bij deze ‘Lampies’-wedstrijd waren voor de 6-jarige Maartje Brandsma en haar 9-jarige broertje Freerk.

Het jury-overleg vond ook digitaal plaats. De inzendingen waren rondgemaild en zo konden onder leiding van Marjo van Dijken de mooiste lampionnen worden aangewezen.

Bij de jongste categorie wonnen 1. Maartje Brandsma (6), 2. Emma Tiesma (5) en 3. Jelle Brandsma (8)

Bij de categorie 9-12 jaar wonnen 1. Freerk Brandsma (9), 2. Sono Folkers (12) en 3. Steyn Bakker (9).

Voor de anderhalf jaar oude Beorn Piet Aslander was er een aanmoedigingsprijs. Hij mocht het eerst Sint Maarten lopen en had zijn eerste lampion bij de kinderopvang gemaakt. Via het thuisfront liet hij weten dat de leidsters wel een beetje meegeholpen hadden.

De prijzen in de vorm van leg- en andere puzzels werden door Volksvermaken bij de prijswinnaars afgeleverd.

VAN VOEDERBIET TOT LAMPION

Hoe maak je eigenlijk een lampion van een voederbiet? Dat laten we zien in het filmpje hieronder. Daaronder kun je het nog eens nalezen.

HOE MAAK JE EIGENLIJK VAN EEN VOEDERBIET EEN LAMPION

  1. Snijd met een scherp mes een plak van ± 1½ centimeter van de bovenkant van de biet af. Leg het kapje opzij; hier sluit je later de lampion mee af. Vraag iemand om je hiermee te helpen.
  2. Hol de biet uit. Het vruchtvlees van de biet is taai, dus uithollen met een mes of lepel kan, maar is lastig. Met een vlinderboor op een accuboormachine vermaal je het vruchtvlees, waarna je het er eenvoudig uit kunt scheppen. Ook met een appelboor kun je de biet uithollen, dit duurt echter wel langer. Je werkt het veiligst als je de biet goed vastzet, bijvoorbeeld in een grote bloempot gevuld met aarde of klei. Hol de biet uit tot je een wand van ongeveer 1 à 2 centimeter overhoudt. Hoe meer je de biet uitholt, hoe mooier hij doorschijnt. Onderin maak je een kuiltje waarin je een kaars of waxinelichtje kunt doen.
  3. Snijd met een scherp mes figuren uit. Je kunt kiezen voor een gezicht, of versier de lampion rondom met kleine uitsparingen. Je kunt de figuren helemaal uitsnijden, maar door de schil hier en daar in te kerven creëer je ook mooie lichteffecten. Je kunt de lampion ook nog verder aankleden: haren van raffia en touw; oren van karton. Je kunt van alles bedenken.
  4. Maak aan weerszijden aan de bovenkant van de biet een gaatje. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een hamer en spijker of een priem, of boor een gaatje met de boormachine. Rijg er een stevig touw door, waar je de lampion aan kunt dragen.
  5. Leg het kapje op de biet en maak een paar gaatjes in het kapje voor de luchttoevoer en er recht onder een gaatje in de biet. Door ook hier een touw doorheen te rijgen, houd je het deksel op zijn plaats. Plaats een brandend waxinelichtje in de biet en de lampion is klaar voor gebruik