Cultureel programma

Er is dit jaar een uitgebreid cultureel programma. Zo zijn er onder andere tentoonstellingen, lezingen en zijn er concerten van klassiek tot meezingers.
Ook verschijnen er dit jaar veel nieuwe boeken over het rampjaar 1672. In onderstaand menu vind je meer informatie over deze activiteiten.

Boeken

Tijdens de herdenking van het rampjaar zullen er vele publicaties verschijnen. Voor iedereen die meer wil weten over 1672 een bron van informatie. Hieronder staat een overzicht van te verschijnen boeken in 2022.

Albertine Agnes, de vrouw de Friesland redde…

Albertine Agnes (1634-1696) was een van de opmerkelijkste vrouwen uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Als prinses van Oranje trad ze na de dood van haar man op als regentes van de noordelijke provincies, die in het Rampjaar werden belaagd door de Duitse bisschop Bernard van Galen, bijgenaamd Bommen Berend. Zij wist Friesland op spectaculaire wijze – met inzet van de Friese Waterlinie – te behoeden voor een inval van de oorlogszuchtige bisschop.

Historica Sunny Jansen schreef haar biografie, die in april 2022 verschijnt.

Sunny Jansen over Albertine Agnes

Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander

In het Rampjaar 1672 waren er veel steden in het noorden die zich zonder slag of stoot overgaven aan Bommenberend; de bestuurders werden vaak omgekocht. Maar er waren ook steden zich dapper teweer stelden, zoals o.m. Bourtange, Groningen, Blokwijl en Coevorden.

Oorlog bestaat echter niet alleen uit legeraanvoerders, soldaten, omtrekkende bewegingen en wapens. Oorlog gaat ook over gewone mensen in een ontwrichte maatschappij. Die gewone mensen in deze uitzonderlijke situatie passeren in dit boek eveneens de revue, daar waar ze door hun nagelaten brieven, dagboeken en rekeningen weer tot leven gewekt kunnen worden. Hoe zag hun maatschappij eruit, hoe leefden zij samen: de regenten, de predikanten, de burgers, de boeren? De hoofdrolspelers van het jaar 1672, zowel vriend als vijand, hebben een apart podium gekregen in dit boek.

Het gaat vooral over de lotgevallen van inwoners in de steden Coevorden en Groningen. Want juist daar worden op het dieptepunt van het Rampjaar 1672 twee belangrijke overwinningen geboekt. Twee zeges die het moreel in het westen, dat inmiddels tot onder nul gedaald was, weer flink wisten op te vijzelen. Desondanks behandelen de meeste boeken over deze periode de gebeurtenissen in het noordoosten slechts marginaal. Meestal ligt de focus op het machtige en rijke Holland. Onterecht en Een Schricklijck Jaer laat de geschiedenis voor het noorden van de Republiek tot zijn recht komen.

In juni komt het boek uit, met als titel Een Schricklijck Jaer.

Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander
Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander

Stripboek ”De laatste bom voor Bommen Berend”, Ijsbrand Oost

Om het historisch besef van 1672 bij de jeugd te vergroten en bij te dragen aan een blijvend levendig herdenken van het Groningens Ontzet, gaan de KVvV en GO350 de aankomende vijf jaar gratis de Strip “Een laatste bom voor Bommen Berend” weggeven aan de kinderen van groep 8 in Groningen en omstreken. De strip is tevens onderdeel van het educatieproject.
In de strip worden twee kinderen teruggeworpen naar 1672 waar ze een fantastisch avontuur beleven en zelfs hun over-overgrootvader moeten helpen in de strijd tegen Bommen Berend.

Media juni van dit jaar wordt de strip gelanceerd en zal vanaf september worden uitgedeeld op de scholen. Er komt ook een commerciële versie en eventueel nog een versie in het Gronings.

Stripboek ''De laatste bom voor Bommen Berend'', Ijsbrand Oost

Hiëronymus van Beverningk, topdiplomaat in het Rampjaar

Klem tussen Johan de Witt en Willem III. Zo kan men de positie van de Goudse regent en diplomaat Hiëronymus van Beverningk in 1672 het beste kenschetsen. Aanvankelijk steunt hij het bewind van raadpensionaris De Witt, maar geleidelijk verandert hij van gedachten. In het Rampjaar ziet hij voor prins Willem III wel een toekomst weggelegd in de Republiek en streed hij aan de zijde van Willem III. Na de moord op de gebroeders De Witt vreesde hij voor zijn leven. Maar Willem III, inmiddels stadhouder, zorgde ervoor dat zijn politieke vrienden geen wraak namen. Zo kon Van Beverningk zijn diplomatieke carrière weer oppakken. Afgelopen maandag bood historicus en schrijver dr. Wout Troost het eerste exemplaar aan burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda aan.

Wout Troost, Hiëronymus van Beverningk tijdens het Rampjaar 1672, uitg. Walburgpers, prijs € 19,99.

Hiëronymus van Beverningk topdiplomaat

Rampjaar 1672, Luc Panhuysen

Het standaardwerk over de lotgevallen van de familie Van Reede in het Rampjaar, briljant geschreven door historicus Luc Panhuysen.

Uitg. Olympus, Paperback, 978904670123, 6e druk, 480 pagina’s, prijs € 21,99.

Luc Panhuysen

Cordon van Holland, Harm Hoogendoorn

Cartografische beschrijving van de Oude Hollandse Waterlinie met nieuwe inzichten over o.m. de waterschapsgeschiedenis van de linie. Schitterend geïllustreerd met veel kaartmateriaal.

Uitg. Stichting Oude Hollandse Waterlinie, gebonden uitgave, formaat 29 x 22 cm, 140 pagina’s, prijs € 14,95.
Cordon van Holland

Vestingsteden van Goud, Jan van Es en Bernt Feis,

Wandelgids voor de Oude Hollandse Waterlinie, met ca 250 km aan lange afstandsroutes en waterlinie-ommetjes door de vestingsteden. Met meer dan 200 illustraties.

Uitg. Stichting Oude Hollandse Waterlinie, gebonden uitgave, formaat 17 x 25 cm, 144 pagina’s, prijs € 14,95.

Vestingsteden van goud

De Veertigjarige Oorlog, Olaf van Nimwegen

Het Rampjaar 1672 was het begin van een titanenstrijd tussen de kleine Republiek, onder leiding van stadhouder-koning Willem III en het machtige Frankrijk onder de Zonnekoning Lodewijk XIV. Dankzij een brede Europese coalitie wist Willem III het expansieve Frankrijk in toom te houden. Een uitputtende oorlog die duurde tot het begin van de 18e eeuw en honderdduizenden slachtoffers telde…

Paperback 416 blz., Uitgeverij Prometheus, ISBN: 9789044638714, prijs € 25.

Veertig jarige oorlog

Nederlands Gouden Eeuw, Maarten Prak

Rembrandt, Johan de Witt, Michiel de Ruyter – het zijn nog steeds bekende Nederlanders, ook al zijn ze intussen meer dan driehonderd jaar dood. Tijdens deze periode, die bekend is geworden als de Nederlandse Gouden Eeuw, werden de Nederlanders zowel bewonderd als gevreesd. Het verhaalt van de Nederlanders in tijden van economische voorspoed, religieuze tolerantie en culturele bloei, maar ook van de vele oorlogen die Nederland voerde en natuurlijk de slavernij. Hoe kon dit allemaal tegelijk gebeuren?

Paperback 368 p., Uitgeverij Prometheus, ISBN 9789044645576 prijs € 27,50

NLs-Gouden-eeuw

Muziek Programma

In dit jubileumjaar zijn er veel muzikale activiteiten. Er is in elk genre wel een passend concert te vinden.
Voor ieder wat wils!

Het Nagtegaeltje

De studentencompagnie zong in 1672 het lied Het Nagtegaeltje op de stadswallen om de vijand af te leiden.

Dit lied krijg dit jaar in opdracht van GO350 een modern jasje. Het lied wordt aangepast door geboren Groninger Djurre de Haan (Awkward I). Liedjesschrijver en muzikant Djurre de Haan is bekend van drie zeer enthousiast ontvangen albums, twee gouden kalf nominaties en als componist bij verschillende theaterproducties, films en tv series.

Het nummer is in juni volledig opgenomen en uitgekomen. Het is al meerdere keren gezongen door groep 7 van de St. Michaelschool, oa bij de officiële presentatie van het leer- en doeboekje ”Die Schelm zal de stad nooit krijgen”.

Het nummer is beluisteren via youtube, spotify en andere streamingsdiensten.

Door Willem Kolvoort is een illustratie van het Nagtegaeltje gemaakt. Deze is ook verkrijgbaar op tshirts. Te koop via de link hieronder.

Foto Djurre de Haan. Gemaakt door Tim Knol

Nagetegaeltje

Concert Regio Orkesten

Zaterdag 27 augustus treden orkesten In Corpore en Juliana op.

Het orkest In Corpore uit Wagenborgen bestaat uit 40 leden en staat vanaf het seizoen 2018-2019 o.l.v. Aline Werkman. Het orkest neemt regelmatig deel aan concertwedstrijden en de resultaten die in het verleden behaald zijn, geven het orkest het recht om uit te komen in de 3e divisie.
Ook verzorgt het orkest zelf een aantal concerten per jaar en wordt medewerking verleend aan diverse kerkdiensten.

Het repertoire van het orkest is zeer breed te noemen en loopt van klassiek tot lichte muziek, waarbij met de keuze van nieuwe werken zeer sterk rekening gehouden wordt met het publiek.

Het fanfareorkest heeft concerten gegeven met o.a. Nevsky Brass uit St Petersburg, Fryslân Brass, BoneBrass Ensemble, Nanaimo Concert Band (Canada), het mannenkoor “Albatros”, Vrouw Holland en orkesten en koren uit de regio. In 2013 is een een concert gegeven met de coverband Diep Triest.

 

Het orkest Juliana uit Aduard is onderdeel van Chrstelijke Muziekvereniging Juliana. De muziekvereniging is opgericht op 22 september 1924. Het A-orkest Juliana komt uit in de vierde divisie.

De orkesten spelen zaterdag 27 augustus om 14.00 en 15.00 uur op de Grote Markt.

 

Jeugdmusical Bommen Berend

Groningen 1672, bakkersdochter Zwaantje en zoon van een bierbrouwer Tammo verzetten zich samen met hun vrienden tegen het geweld van Bommen Berend. Ze laten zich door de aanhoudende bommenregen niet klein krijgen en proberen hun leven zo goed mogelijk voort te zetten. Met hun liedjes bespotten ze de vijand, totdat ze tijdens een nachtelijke expeditie op zoek naar eten deze tegen het lijf lopen. En hij blijkt lang niet zo beestachtig en lelijk als gedacht. Zwaantje en de Westfaalse Heinz vallen als een blok voor elkaar. Maar liefde voor de vijand in oorlogstijd, dat heeft toch geen schijn van kans? 

Romeo en Julia, West Side Story, Bommen Berend Muziektheater. Echte liefde maalt niet om afkomst, kleur of nationaliteit. Aan het einde van het verhaal vieren we met z’n allen, Westfaal en Groninger, ‘poep’ en Stadjer, het Groningens Ontzet. Zodat we niet vergeten dat Bommen Berend hier ooit is geweest.

 

De voorstellingen zijn op 26 en 27 augustus op de binnenplaats bij het Museum aan de a.

Dweilorkesten

Dweilorkesten in de binnenstad

Zaterdag 27 augustus

10.00 – 12.00 uur: Bierspiekers
12.00 – 14.00 uur: Partyband Eveneband
14.00 – 16.00 uur: The Entertainer
16.00 – 18.00 uur: Post Its

Avondkoor re-enactment

Informatie volgt.

Muziek in de horeca

Informatie volgt.

Bommen Berend Muziektheater

Het concert is op zondag 28 augustus 2022 in Cultuurcentrum De Oosterpoort/SPOT om:

-14.30 uur

-19.30 uur

Prijs ticket: € 16.50

Zomertoer RADIONL / Hollandsche avond

Zaterdag 27 augustus vieren we feest op de Grote Markt met de RADIONL Zomertoer!

Tijdens de zomermaanden komt RADIONL naar je toe met een gratis toegankelijk evenement: de RADIONL Zomertoer! Bekende Nederlandse artiesten en aanstormend talent zullen optreden en dat wordt live vanaf de locatie landelijk op de radio uitgezonden.

Grote Markt van 17.30uur tot 0.00 uur.

Bommenberend Sietze de Vries lunchpauzeconcert in de Martinikerk

Sietze de Vries zal in het kader van 350 jarig Gronings Ontzet op het orgel een spetterend concert geven met slagwerk en trompet. Toegang € 2,-

Datum & tijd

26-08-2022 om 12:45

Aanvullende informatie

Sietze de Vries is internationaal werkzaam als concertorganist en kerkmusicus. Hij ontving zijn orgelopleiding onder anderen van Wim van Beek en Jos van der Kooy. Bij laatstgenoemde docent studeerde hij eveneens improvisatie, net als bij de illustere Jan Jongepier. Naast zijn bachelor en master diploma’s, is hij in het bezit van de bevoegdheidsverklaring I Kerkmuziek en de aantekening improvisatie.

Tijdens en na zijn studie aan de conservatoria van Groningen en Den Haag maakte hij naam door niet minder dan vijftien prijzen te winnen bij diverse orgelconcoursen. Een afsluitend hoogtepunt van deze periode was het winnen van het internationale improvisatieconcours te Haarlem in 2002.

In het nieuwe millennium nam de carrière van Sietze de Vries ook internationaal een hoge vlucht: hij concerteert, doceert en jureert in vele Europese landen, maar ook in de Verenigde Staten, Canada, Rusland, Zuid-Afrika en Australië. Als docent is hij verbonden aan het Prins Claus Conservatorium te Groningen en hij is organist van de Groningse Martinikerk als opvolger van Wim van Beek. In zijn functie van artistiek leider van het Orgel Educatie Centrum Groningen, promoot hij het historische orgelbezit van de provincie, met als uitvalsbasis de Petruskerk te Leens.

 

Theatergroep Waark

Voorstelling Staait n Bisschop veur Stad

Een luchtige en muzikale theatervoorstelling over de verhalen van bekende en onbekende mensen tijdens het Beleg van Groningen.

Staait n Bisschop veur Stad is een theatervoorstelling in het Gronings met grote verhalen van bekende en onbekende mensen tijdens het beleg van Groningen door Bommend Berend. Een luchtige en muzikale voorstelling vol liefde, intriges, spanning en humor in een historisch decor. Voor alle Groningers, uit Stad èn Ommeland.

Terwijl Helpman wordt platgebrand, het Westerkwartier wordt geplunderd en bij Oosterhoogebrug en Aduarderzijl wordt gevochten, gaat het leven in Stad zo goed en zo kwaad als het kan door. De ‘gewone mensen’ van Stad en Ommeland krijgen in Staait n Bisschop veur Stad eindelijk een stem.

De voorstelling Staait n Bisschop veur Stad van theatergroep WAARK is geschreven en geregisseerd door Just Vink (Theater te Water). De vertaling naar het Gronings is van Ben Smit. Beleef deze nieuwe theaterproductie van WAARK vanaf oktober 2022 tot en met mei 2023 in de theaters en dorpshuizen.

Het verhaal
In Staait n Bisschop veur Stad ontmoet je boer Boele en boerin Grytha uit het toenmalig dorp Helpman. Boele heeft hun kapitaal begraven onder de appelboom in de tuin. Hij vlucht met zijn vrouw naar Stad en denkt dat het geld veilig is, totdat de bisschop van Munster zijn legerkamp opslaat in Helpman. Dan slaat de paniek toe en besluit Boele zijn geld op te halen…

Door de gebeurtenissen in en rond de stad maak je kennis met een bonte stoet aan personages. Behalve boer Boele en boerin Grytha uit Helpman spelen Wijnant, een katholieke soldaat uit de Stad en zijn geheime protestantse liefde, Wypie een belangrijke rol. De levens van de vier raken steeds meer met elkaar verweven.

Deze ontwikkelingen en meer spelen zich af tegen de achtergrond van een belegerde stad. Lukt het boer

Boele om zijn geld op te graven onder de ogen van de belegeraars? En hoe kunnen Wijnant en Wypie openlijk geliefden worden zonder hun ouders teleur te stellen?

Dit jaar vieren we 350 jaar Gronings Ontzet en daarom pakt Theatergroep WAARK groot uit. WAARK is na bijna vijftig jaar en vijfendertig producties een begrip in Groningen en Drenthe. Ontstaan in 1973 op initiatief van de Stadsschouwburg in Groningen, opereert het gezelschap sinds 1981 zelfstandig. WAARK staat voor Groningstalig theater van hoge kwaliteit.

 

SPEELLIJST

waark.nl

WAARK-logo

Lezingen

In dit jubileumjaar zijn er veel activiteiten.

Lezingen

Lezingenserie (cursus) 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden.
In het kader van 350 jaar “Gronings Ontzet” biedt Cultuurhistorisch Bureau Siste Viator een lezingenserie aan over de gebeurtenissen rond het Rampjaar. Historicus Jochem Abbes zal op 3 avonden nader ingaan op de achtergrond van deze buitengewoon boeiende periode uit onze vaderlandse geschiedenis.
De lezingenserie (cursus) is als volgt ingedeeld: 1. het voorspel (1650-1670); 2. de aanval
(1670-1674) en 3. het naspel (1674-1713).

 

Locaties en data:

Groningen, Huis Fontein (Zoutstraat 16): 7 juni – 14 juni – 21 juni.
Ter Apel, Hessebibliotheek (Molenplein 25): 10 mei – 17 mei – 24 mei.
Winschoten, Lutherse kerk (Vissersdijk 70): 11 mei – 18 mei – 25 mei.
Aanvangstijdstip: 20.00 u. (inloop 19.45 u.). Kosten deelname voor alle drie avonden: € 45,-
(€ 15,- per avond; consumpties inbegrepen).
Aanmelden kan via: jochemabbes@sisteviator.nl. Na aanmelding ontvangt u nadere
informatie en een bevestiging van deelname.

Toelichting
Dit jaar wordt op vele plaatsen het roemruchte Rampjaar 1672 herdacht. Koning Lodewijk XIV van
Frankrijk, koning Karel II van Engeland, prinsbisschop Christoph Bernhard van Galen van Munster en prinsbisschop Maximiliaan Hendrik van Beieren van Keulen verklaarden de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden de oorlog en vielen het land aan. “Het volk was redeloos, de regenten radeloos en het land reddeloos” luidt de bekende typering in de vaderlandse geschiedenisboeken. Ondanks het uitgekiende diplomatieke (en spionage-) netwerk van de Hollandse raadpensionaris Johan de Witt, ontsnapte het geheim Verdrag van Dover van 1 juni 1670 aan zijn aandacht. De gevolgen leken aanvankelijk desastreus, maar de Hollandse Waterlinie hield stand en admiraal
Michiel Adriaansz. de Ruyter wist de Engelse en Franse vloten in de Slag bij Solebay op afstand te houden. De prins van Oranje werd ondertussen als redder in nood als kapitein-generaal aangesteld, terwijl De Witt en zijn broer werden geslachtofferd in een voor Nederlandse begrippen afgrijselijke lynchpartij. De prinsbisschop van Munster was ondertussen het oosten en het noorden van het land binnengevallen en richtte na de verovering van Oost-Groningen en Coevorden zijn pijlen op de stad Groningen. De “Stadjers” hielden echter stand en op 28 augustus staakten de Munsterse troepen het
vuren. De Munsterse aanval bracht in de provincies Groningen en Drenthe heel wat teweeg, met hoogte- en dieptepunten in het krijgsverloop. De verdediging verliep aanvankelijk rampzalig, waarbij het standhouden van Bourtange dankzij de onvermurwbare commandeur Johan Bernhard Prott één van de weinige lichtpunten was. Hoewel de Republiek bijna onder de voet was gelopen, keerde door toevallige en berekende kansen het tij en herstelde de veerkracht van de bevolking. Op bijna
miraculeuze wijze overleefde de Republiek de bijna fatale oorlog, maar het hoogtepunt van de Gouden Eeuw was voorbij, zo bleek in de jaren daarna.

Groningens Ontzet voor Dummies

Informatie volgt

Universiteit

Informatie volgt

Horeca

In dit jubileumjaar zijn er veel activiteiten.

Hopbommen Berend Tocht

Grote Maaltijd

Informatie volgt

Boeskool festival

Informatie volgt

Historische rijtoer

Informatie volgt

Boeken

Boeken

Tijdens de herdenking van het rampjaar zullen er vele publicaties verschijnen. Voor iedereen die meer wil weten over 1672 een bron van informatie. Hieronder staat een overzicht van te verschijnen boeken in 2022.

Albertine Agnes, de vrouw de Friesland redde…

Albertine Agnes (1634-1696) was een van de opmerkelijkste vrouwen uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Als prinses van Oranje trad ze na de dood van haar man op als regentes van de noordelijke provincies, die in het Rampjaar werden belaagd door de Duitse bisschop Bernard van Galen, bijgenaamd Bommen Berend. Zij wist Friesland op spectaculaire wijze – met inzet van de Friese Waterlinie – te behoeden voor een inval van de oorlogszuchtige bisschop.

Historica Sunny Jansen schreef haar biografie, die in april 2022 verschijnt.

Sunny Jansen over Albertine Agnes

Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander

In het Rampjaar 1672 waren er veel steden in het noorden die zich zonder slag of stoot overgaven aan Bommenberend; de bestuurders werden vaak omgekocht. Maar er waren ook steden zich dapper teweer stelden, zoals o.m. Bourtange, Groningen, Blokwijl en Coevorden.

Oorlog bestaat echter niet alleen uit legeraanvoerders, soldaten, omtrekkende bewegingen en wapens. Oorlog gaat ook over gewone mensen in een ontwrichte maatschappij. Die gewone mensen in deze uitzonderlijke situatie passeren in dit boek eveneens de revue, daar waar ze door hun nagelaten brieven, dagboeken en rekeningen weer tot leven gewekt kunnen worden. Hoe zag hun maatschappij eruit, hoe leefden zij samen: de regenten, de predikanten, de burgers, de boeren? De hoofdrolspelers van het jaar 1672, zowel vriend als vijand, hebben een apart podium gekregen in dit boek.

Het gaat vooral over de lotgevallen van inwoners in de steden Coevorden en Groningen. Want juist daar worden op het dieptepunt van het Rampjaar 1672 twee belangrijke overwinningen geboekt. Twee zeges die het moreel in het westen, dat inmiddels tot onder nul gedaald was, weer flink wisten op te vijzelen. Desondanks behandelen de meeste boeken over deze periode de gebeurtenissen in het noordoosten slechts marginaal. Meestal ligt de focus op het machtige en rijke Holland. Onterecht en Een Schricklijck Jaer laat de geschiedenis voor het noorden van de Republiek tot zijn recht komen.

In juni komt het boek uit, met als titel Een Schricklijck Jaer.

Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander
Een Schricklijck Jaer, Ineke den Hollander

Stripboek ”De laatste bom voor Bommen Berend”, Ijsbrand Oost

Om het historisch besef van 1672 bij de jeugd te vergroten en bij te dragen aan een blijvend levendig herdenken van het Groningens Ontzet, gaan de KVvV en GO350 de aankomende vijf jaar gratis de Strip “Een laatste bom voor Bommen Berend” weggeven aan de kinderen van groep 8 in Groningen en omstreken. De strip is tevens onderdeel van het educatieproject.
In de strip worden twee kinderen teruggeworpen naar 1672 waar ze een fantastisch avontuur beleven en zelfs hun over-overgrootvader moeten helpen in de strijd tegen Bommen Berend.

Media juni van dit jaar wordt de strip gelanceerd en zal vanaf september worden uitgedeeld op de scholen. Er komt ook een commerciële versie en eventueel nog een versie in het Gronings.

Stripboek ''De laatste bom voor Bommen Berend'', Ijsbrand Oost

Hiëronymus van Beverningk, topdiplomaat in het Rampjaar

Klem tussen Johan de Witt en Willem III. Zo kan men de positie van de Goudse regent en diplomaat Hiëronymus van Beverningk in 1672 het beste kenschetsen. Aanvankelijk steunt hij het bewind van raadpensionaris De Witt, maar geleidelijk verandert hij van gedachten. In het Rampjaar ziet hij voor prins Willem III wel een toekomst weggelegd in de Republiek en streed hij aan de zijde van Willem III. Na de moord op de gebroeders De Witt vreesde hij voor zijn leven. Maar Willem III, inmiddels stadhouder, zorgde ervoor dat zijn politieke vrienden geen wraak namen. Zo kon Van Beverningk zijn diplomatieke carrière weer oppakken. Afgelopen maandag bood historicus en schrijver dr. Wout Troost het eerste exemplaar aan burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda aan.

Wout Troost, Hiëronymus van Beverningk tijdens het Rampjaar 1672, uitg. Walburgpers, prijs € 19,99.

Hiëronymus van Beverningk topdiplomaat

Rampjaar 1672, Luc Panhuysen

Het standaardwerk over de lotgevallen van de familie Van Reede in het Rampjaar, briljant geschreven door historicus Luc Panhuysen.

Uitg. Olympus, Paperback, 978904670123, 6e druk, 480 pagina’s, prijs € 21,99.

Luc Panhuysen

Cordon van Holland, Harm Hoogendoorn

Cartografische beschrijving van de Oude Hollandse Waterlinie met nieuwe inzichten over o.m. de waterschapsgeschiedenis van de linie. Schitterend geïllustreerd met veel kaartmateriaal.

Uitg. Stichting Oude Hollandse Waterlinie, gebonden uitgave, formaat 29 x 22 cm, 140 pagina’s, prijs € 14,95.
Cordon van Holland

Vestingsteden van Goud, Jan van Es en Bernt Feis,

Wandelgids voor de Oude Hollandse Waterlinie, met ca 250 km aan lange afstandsroutes en waterlinie-ommetjes door de vestingsteden. Met meer dan 200 illustraties.

Uitg. Stichting Oude Hollandse Waterlinie, gebonden uitgave, formaat 17 x 25 cm, 144 pagina’s, prijs € 14,95.

Vestingsteden van goud

De Veertigjarige Oorlog, Olaf van Nimwegen

Het Rampjaar 1672 was het begin van een titanenstrijd tussen de kleine Republiek, onder leiding van stadhouder-koning Willem III en het machtige Frankrijk onder de Zonnekoning Lodewijk XIV. Dankzij een brede Europese coalitie wist Willem III het expansieve Frankrijk in toom te houden. Een uitputtende oorlog die duurde tot het begin van de 18e eeuw en honderdduizenden slachtoffers telde…

Paperback 416 blz., Uitgeverij Prometheus, ISBN: 9789044638714, prijs € 25.

Veertig jarige oorlog

Nederlands Gouden Eeuw, Maarten Prak

Rembrandt, Johan de Witt, Michiel de Ruyter – het zijn nog steeds bekende Nederlanders, ook al zijn ze intussen meer dan driehonderd jaar dood. Tijdens deze periode, die bekend is geworden als de Nederlandse Gouden Eeuw, werden de Nederlanders zowel bewonderd als gevreesd. Het verhaalt van de Nederlanders in tijden van economische voorspoed, religieuze tolerantie en culturele bloei, maar ook van de vele oorlogen die Nederland voerde en natuurlijk de slavernij. Hoe kon dit allemaal tegelijk gebeuren?

Paperback 368 p., Uitgeverij Prometheus, ISBN 9789044645576 prijs € 27,50

NLs-Gouden-eeuw
Muziek

Muziek Programma

In dit jubileumjaar zijn er veel muzikale activiteiten. Er is in elk genre wel een passend concert te vinden.
Voor ieder wat wils!

Het Nagtegaeltje

De studentencompagnie zong in 1672 het lied Het Nagtegaeltje op de stadswallen om de vijand af te leiden.

Dit lied krijg dit jaar in opdracht van GO350 een modern jasje. Het lied wordt aangepast door geboren Groninger Djurre de Haan (Awkward I). Liedjesschrijver en muzikant Djurre de Haan is bekend van drie zeer enthousiast ontvangen albums, twee gouden kalf nominaties en als componist bij verschillende theaterproducties, films en tv series.

Het nummer is in juni volledig opgenomen en uitgekomen. Het is al meerdere keren gezongen door groep 7 van de St. Michaelschool, oa bij de officiële presentatie van het leer- en doeboekje ”Die Schelm zal de stad nooit krijgen”.

Het nummer is beluisteren via youtube, spotify en andere streamingsdiensten.

Door Willem Kolvoort is een illustratie van het Nagtegaeltje gemaakt. Deze is ook verkrijgbaar op tshirts. Te koop via de link hieronder.

Foto Djurre de Haan. Gemaakt door Tim Knol

Nagetegaeltje

Concert Regio Orkesten

Zaterdag 27 augustus treden orkesten In Corpore en Juliana op.

Het orkest In Corpore uit Wagenborgen bestaat uit 40 leden en staat vanaf het seizoen 2018-2019 o.l.v. Aline Werkman. Het orkest neemt regelmatig deel aan concertwedstrijden en de resultaten die in het verleden behaald zijn, geven het orkest het recht om uit te komen in de 3e divisie.
Ook verzorgt het orkest zelf een aantal concerten per jaar en wordt medewerking verleend aan diverse kerkdiensten.

Het repertoire van het orkest is zeer breed te noemen en loopt van klassiek tot lichte muziek, waarbij met de keuze van nieuwe werken zeer sterk rekening gehouden wordt met het publiek.

Het fanfareorkest heeft concerten gegeven met o.a. Nevsky Brass uit St Petersburg, Fryslân Brass, BoneBrass Ensemble, Nanaimo Concert Band (Canada), het mannenkoor “Albatros”, Vrouw Holland en orkesten en koren uit de regio. In 2013 is een een concert gegeven met de coverband Diep Triest.

 

Het orkest Juliana uit Aduard is onderdeel van Chrstelijke Muziekvereniging Juliana. De muziekvereniging is opgericht op 22 september 1924. Het A-orkest Juliana komt uit in de vierde divisie.

De orkesten spelen zaterdag 27 augustus om 14.00 en 15.00 uur op de Grote Markt.

 

Jeugdmusical Bommen Berend

Groningen 1672, bakkersdochter Zwaantje en zoon van een bierbrouwer Tammo verzetten zich samen met hun vrienden tegen het geweld van Bommen Berend. Ze laten zich door de aanhoudende bommenregen niet klein krijgen en proberen hun leven zo goed mogelijk voort te zetten. Met hun liedjes bespotten ze de vijand, totdat ze tijdens een nachtelijke expeditie op zoek naar eten deze tegen het lijf lopen. En hij blijkt lang niet zo beestachtig en lelijk als gedacht. Zwaantje en de Westfaalse Heinz vallen als een blok voor elkaar. Maar liefde voor de vijand in oorlogstijd, dat heeft toch geen schijn van kans? 

Romeo en Julia, West Side Story, Bommen Berend Muziektheater. Echte liefde maalt niet om afkomst, kleur of nationaliteit. Aan het einde van het verhaal vieren we met z’n allen, Westfaal en Groninger, ‘poep’ en Stadjer, het Groningens Ontzet. Zodat we niet vergeten dat Bommen Berend hier ooit is geweest.

 

De voorstellingen zijn op 26 en 27 augustus op de binnenplaats bij het Museum aan de a.

Dweilorkesten

Dweilorkesten in de binnenstad

Zaterdag 27 augustus

10.00 – 12.00 uur: Bierspiekers
12.00 – 14.00 uur: Partyband Eveneband
14.00 – 16.00 uur: The Entertainer
16.00 – 18.00 uur: Post Its

Avondkoor re-enactment

Informatie volgt.

Muziek in de horeca

Informatie volgt.

Bommen Berend Muziektheater

Het concert is op zondag 28 augustus 2022 in Cultuurcentrum De Oosterpoort/SPOT om:

-14.30 uur

-19.30 uur

Prijs ticket: € 16.50

Zomertoer RADIONL / Hollandsche avond

Zaterdag 27 augustus vieren we feest op de Grote Markt met de RADIONL Zomertoer!

Tijdens de zomermaanden komt RADIONL naar je toe met een gratis toegankelijk evenement: de RADIONL Zomertoer! Bekende Nederlandse artiesten en aanstormend talent zullen optreden en dat wordt live vanaf de locatie landelijk op de radio uitgezonden.

Grote Markt van 17.30uur tot 0.00 uur.

Bommenberend Sietze de Vries lunchpauzeconcert in de Martinikerk

Sietze de Vries zal in het kader van 350 jarig Gronings Ontzet op het orgel een spetterend concert geven met slagwerk en trompet. Toegang € 2,-

Datum & tijd

26-08-2022 om 12:45

Aanvullende informatie

Sietze de Vries is internationaal werkzaam als concertorganist en kerkmusicus. Hij ontving zijn orgelopleiding onder anderen van Wim van Beek en Jos van der Kooy. Bij laatstgenoemde docent studeerde hij eveneens improvisatie, net als bij de illustere Jan Jongepier. Naast zijn bachelor en master diploma’s, is hij in het bezit van de bevoegdheidsverklaring I Kerkmuziek en de aantekening improvisatie.

Tijdens en na zijn studie aan de conservatoria van Groningen en Den Haag maakte hij naam door niet minder dan vijftien prijzen te winnen bij diverse orgelconcoursen. Een afsluitend hoogtepunt van deze periode was het winnen van het internationale improvisatieconcours te Haarlem in 2002.

In het nieuwe millennium nam de carrière van Sietze de Vries ook internationaal een hoge vlucht: hij concerteert, doceert en jureert in vele Europese landen, maar ook in de Verenigde Staten, Canada, Rusland, Zuid-Afrika en Australië. Als docent is hij verbonden aan het Prins Claus Conservatorium te Groningen en hij is organist van de Groningse Martinikerk als opvolger van Wim van Beek. In zijn functie van artistiek leider van het Orgel Educatie Centrum Groningen, promoot hij het historische orgelbezit van de provincie, met als uitvalsbasis de Petruskerk te Leens.

 

Theater

Theatergroep Waark

Voorstelling Staait n Bisschop veur Stad

Een luchtige en muzikale theatervoorstelling over de verhalen van bekende en onbekende mensen tijdens het Beleg van Groningen.

Staait n Bisschop veur Stad is een theatervoorstelling in het Gronings met grote verhalen van bekende en onbekende mensen tijdens het beleg van Groningen door Bommend Berend. Een luchtige en muzikale voorstelling vol liefde, intriges, spanning en humor in een historisch decor. Voor alle Groningers, uit Stad èn Ommeland.

Terwijl Helpman wordt platgebrand, het Westerkwartier wordt geplunderd en bij Oosterhoogebrug en Aduarderzijl wordt gevochten, gaat het leven in Stad zo goed en zo kwaad als het kan door. De ‘gewone mensen’ van Stad en Ommeland krijgen in Staait n Bisschop veur Stad eindelijk een stem.

De voorstelling Staait n Bisschop veur Stad van theatergroep WAARK is geschreven en geregisseerd door Just Vink (Theater te Water). De vertaling naar het Gronings is van Ben Smit. Beleef deze nieuwe theaterproductie van WAARK vanaf oktober 2022 tot en met mei 2023 in de theaters en dorpshuizen.

Het verhaal
In Staait n Bisschop veur Stad ontmoet je boer Boele en boerin Grytha uit het toenmalig dorp Helpman. Boele heeft hun kapitaal begraven onder de appelboom in de tuin. Hij vlucht met zijn vrouw naar Stad en denkt dat het geld veilig is, totdat de bisschop van Munster zijn legerkamp opslaat in Helpman. Dan slaat de paniek toe en besluit Boele zijn geld op te halen…

Door de gebeurtenissen in en rond de stad maak je kennis met een bonte stoet aan personages. Behalve boer Boele en boerin Grytha uit Helpman spelen Wijnant, een katholieke soldaat uit de Stad en zijn geheime protestantse liefde, Wypie een belangrijke rol. De levens van de vier raken steeds meer met elkaar verweven.

Deze ontwikkelingen en meer spelen zich af tegen de achtergrond van een belegerde stad. Lukt het boer

Boele om zijn geld op te graven onder de ogen van de belegeraars? En hoe kunnen Wijnant en Wypie openlijk geliefden worden zonder hun ouders teleur te stellen?

Dit jaar vieren we 350 jaar Gronings Ontzet en daarom pakt Theatergroep WAARK groot uit. WAARK is na bijna vijftig jaar en vijfendertig producties een begrip in Groningen en Drenthe. Ontstaan in 1973 op initiatief van de Stadsschouwburg in Groningen, opereert het gezelschap sinds 1981 zelfstandig. WAARK staat voor Groningstalig theater van hoge kwaliteit.

 

SPEELLIJST

waark.nl

WAARK-logo
Lezingen

Lezingen

In dit jubileumjaar zijn er veel activiteiten.

Lezingen

Lezingenserie (cursus) 350 jaar Rampjaar 1672 in 3 avonden.
In het kader van 350 jaar “Gronings Ontzet” biedt Cultuurhistorisch Bureau Siste Viator een lezingenserie aan over de gebeurtenissen rond het Rampjaar. Historicus Jochem Abbes zal op 3 avonden nader ingaan op de achtergrond van deze buitengewoon boeiende periode uit onze vaderlandse geschiedenis.
De lezingenserie (cursus) is als volgt ingedeeld: 1. het voorspel (1650-1670); 2. de aanval
(1670-1674) en 3. het naspel (1674-1713).

 

Locaties en data:

Groningen, Huis Fontein (Zoutstraat 16): 7 juni – 14 juni – 21 juni.
Ter Apel, Hessebibliotheek (Molenplein 25): 10 mei – 17 mei – 24 mei.
Winschoten, Lutherse kerk (Vissersdijk 70): 11 mei – 18 mei – 25 mei.
Aanvangstijdstip: 20.00 u. (inloop 19.45 u.). Kosten deelname voor alle drie avonden: € 45,-
(€ 15,- per avond; consumpties inbegrepen).
Aanmelden kan via: jochemabbes@sisteviator.nl. Na aanmelding ontvangt u nadere
informatie en een bevestiging van deelname.

Toelichting
Dit jaar wordt op vele plaatsen het roemruchte Rampjaar 1672 herdacht. Koning Lodewijk XIV van
Frankrijk, koning Karel II van Engeland, prinsbisschop Christoph Bernhard van Galen van Munster en prinsbisschop Maximiliaan Hendrik van Beieren van Keulen verklaarden de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden de oorlog en vielen het land aan. “Het volk was redeloos, de regenten radeloos en het land reddeloos” luidt de bekende typering in de vaderlandse geschiedenisboeken. Ondanks het uitgekiende diplomatieke (en spionage-) netwerk van de Hollandse raadpensionaris Johan de Witt, ontsnapte het geheim Verdrag van Dover van 1 juni 1670 aan zijn aandacht. De gevolgen leken aanvankelijk desastreus, maar de Hollandse Waterlinie hield stand en admiraal
Michiel Adriaansz. de Ruyter wist de Engelse en Franse vloten in de Slag bij Solebay op afstand te houden. De prins van Oranje werd ondertussen als redder in nood als kapitein-generaal aangesteld, terwijl De Witt en zijn broer werden geslachtofferd in een voor Nederlandse begrippen afgrijselijke lynchpartij. De prinsbisschop van Munster was ondertussen het oosten en het noorden van het land binnengevallen en richtte na de verovering van Oost-Groningen en Coevorden zijn pijlen op de stad Groningen. De “Stadjers” hielden echter stand en op 28 augustus staakten de Munsterse troepen het
vuren. De Munsterse aanval bracht in de provincies Groningen en Drenthe heel wat teweeg, met hoogte- en dieptepunten in het krijgsverloop. De verdediging verliep aanvankelijk rampzalig, waarbij het standhouden van Bourtange dankzij de onvermurwbare commandeur Johan Bernhard Prott één van de weinige lichtpunten was. Hoewel de Republiek bijna onder de voet was gelopen, keerde door toevallige en berekende kansen het tij en herstelde de veerkracht van de bevolking. Op bijna
miraculeuze wijze overleefde de Republiek de bijna fatale oorlog, maar het hoogtepunt van de Gouden Eeuw was voorbij, zo bleek in de jaren daarna.

Groningens Ontzet voor Dummies

Informatie volgt

Universiteit

Informatie volgt

Horeca

Horeca

In dit jubileumjaar zijn er veel activiteiten.

Hopbommen Berend Tocht

Grote Maaltijd

Informatie volgt

Boeskool festival

Boeskool festival

Informatie volgt

Historische rijtoer

Historische rijtoer

Informatie volgt

Historische rijtoer en presentatie op 27 augustus

Eén van de spectaculairste evenementen tijdens de viering zal een historische optocht met koetsen en paarden door de Stad en een presentatie op de Grote Markt van ongeveer 40 historische personages zijn.

Uiteraard zullen Rabenhaupt en Bommen Berend niet ontbreken, maar daarnaast geven bijvoorbeeld ook Lodewijk XIV uit Frankrijk en George II uit Engeland met hun eega’s en vele andere betrokkenen bij het rampjaar 1672 en hoogwaardigheidsbekleders van nadien acte de présence. Dit alles mogelijk gemaakt door samenwerking met de Stichting Oud Oranje die reeds meer dan twee decennia op de meest fantastische locaties in Nederland en daarbuiten met veel plezier tot in de puntjes nagemaakte vorstelijke kostuums tonen. Voor een indruk van al hun moois kunt u www.oud-oranje.nl bezoeken.

 

De optocht komt om 11.00 uur op de Ossenmarkt aan korte voor een presentatie na de Paardenkeuring en zal vanaf daar om 11.15 voorafgegaan door Gruno’s Postharmonie een rondtoer door de stad naar de Grote Markt maken.

De route gaat over het Langste Terras op het Hoge der A, langs het Rotary Terras  op de Munnekeholm, via het Zuiderdiep en door de Oosterstraat. Komt dat zien!

 

Vanaf 12.15 uur is de historische modeshow op de Grote Markt.